Wiosną 2026 roku Malta ponownie staje się jednym z najciekawszych punktów na mapie międzynarodowych wydarzeń artystycznych. Druga edycja Malta Biennale – stosunkowo młodego, ale dynamicznie rozwijającego się przeglądu sztuki współczesnej – odbywa się od 11 marca do 29 maja 2026 roku .
Sztuka w dialogu z historią
To, co wyróżnia Malta Biennale na tle innych wydarzeń tego typu, to jego wyjątkowy kontekst przestrzenny, wystawy są bowiem rozmieszczone w historycznych lokalizacjach rozsianych po całym archipelagu, m.in. w Valletcie, Birgu, na Gozo czy w twierdzy Ċittadella .
Zamiast neutralnych przestrzeni galeryjnych, sztuka wchodzi tu w bezpośredni dialog z dziedzictwem kulturowym – średniowiecznymi murami, fortyfikacjami i muzeami. To właśnie napięcie między przeszłością a współczesnością stanowi jeden z fundamentów koncepcji tego biennale .
Hasło: „CLEAN | CLEAR | CUT”
Motyw przewodni tegorocznej edycji – „CLEAN | CLEAR | CUT” – wskazuje na potrzebę symbolicznego „oczyszczenia” współczesnego świata. Kuratorzy zachęcają do refleksji nad globalnymi kryzysami – politycznymi, społecznymi i ekologicznymi – oraz nad koniecznością wypracowania nowych sposobów myślenia i działania .
Za koncepcję artystyczną odpowiada w tym roku uznana kuratorka Rosa Martínez, znana z pracy przy najważniejszych międzynarodowych wydarzeniach, takich jak Biennale w Wenecji czy São Paulo. Jej udział podkreśla ambicję organizatorów, by Malta Biennale stało się trwałym elementem globalnego obiegu sztuki.
Skala i międzynarodowy charakter
Choć wydarzenie ma zaledwie kilka lat, jego skala imponuje. W edycji 2026 zaplanowano:
- kilkadziesiąt pawilonów narodowych i tematycznych
- liczne wydarzenia towarzyszące i program edukacyjny
- udział artystów z ponad 100 krajów
Organizatorami biennale są instytucje publiczne, w tym Heritage Malta oraz Arts Council Malta, a wydarzenie objęte zostało patronatem UNESCO, co dodatkowo wzmacnia jego międzynarodową rangę .
Polska obecność
W tegorocznej edycji nie brakuje również polskiego akcentu. W pawilonie narodowym prezentowana jest instalacja Weroniki Zalewskiej „Archive of Hesitations”, która podejmuje temat europejskich przemian i doświadczenia niepewności w kontekście współczesnej historii.
Ta dwukanałowa instalacja zestawia sztywne, hierarchiczne modele wiedzy z ucieleśnionymi, afektywnymi sposobami rozumienia. Jeden kanał wykorzystuje język teleturnieju, aby ukazać potrzebę jasnych kryteriów i natychmiastowego osądu. Drugi gromadzi poetyckie, nielinearne fragmenty z archiwum Studia Filmów Edukacyjnych, opierając się spójności i standaryzacji. Wizualna interwencja, zbudowana z delikatnych pętli sprzężenia zwrotnego, ujawnia materialną niestabilność obrazu. Razem elementy te tworzą napięcie między sformatowaną wiedzą a doświadczeniem życiowym, proponując niepewność jako przestrzeń generatywną, w której pytania liczą się bardziej niż ostateczne odpowiedzi.
Biennale przyszłości?
Pierwsza edycja Malta Biennale w 2024 roku przyciągnęła setki tysięcy odwiedzających i zwróciła uwagę międzynarodowego środowiska artystycznego. Druga odsłona ma ambicję nie tylko powtórzyć ten sukces, ale także pogłębić refleksję nad rolą sztuki w świecie dotkniętym kryzysami i przemianami.
Malta Biennale 2026 pokazuje, że nowe wydarzenia mogą skutecznie konkurować z ugruntowanymi markami. Łącząc sztukę współczesną z wyjątkowym kontekstem historycznym i geograficznym, tworzy przestrzeń, w której przeszłość i przyszłość spotykają się w jednym miejscu.
To biennale, które nie tylko prezentuje sztukę – ale stawia pytania o kierunek, w jakim zmierza współczesny świat.