Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego i Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie zapraszają.
„Karykatura jest sztuką męską. Kobieta posługuje się nią rzadko, zarówno w plastyce, jak i w literaturze. Oprócz Stryjeńskiej, Berezowskiej i Magdaleny Samozwaniec nie widzę u nas kobiet, które by uprawiały ten sposób komunikowania swych spostrzeżeń o życiu”.
Tymi słowami Nela Samotyhowa, historyczka i krytyczka sztuki, zakończyła recenzję z Pierwszego Salonu Karykaturzystów Polskich, zorganizowanego w 1928 roku w Warszawie. Konstatacja krytyczki odzwierciedlała ówczesny stan wiedzy na temat działalności kobiet w tym zakresie. Dzisiaj wiadomo, że pierwsze artystki-amatorki odnotowane w dotychczasowych źródłach i opracowaniach, które wykazywały zainteresowanie twórczością w zakresie karykatury i satyry rysunkowej, działały na ziemiach polskich pod koniec osiemnastego wieku. W dziewiętnastym stuleciu pojawiły się kolejne rysowniczki-karykaturzystki oraz pierwsze artystki podejmujące współpracę z prasą o charakterze satyryczno-humorystycznym. Na dwudziesty wiek przypadł natomiast wysyp talentów kobiet zainteresowanych obiema dziedzinami. Dla zdecydowanej większości, karykatura była działalnością poboczna. Tylko niektóre z nich, jak Maja Berezowska czy Anna Gosławska-Lipińska pseud. Ha-Ga, traktowały ją jako główną przestrzeń poszukiwań artystycznych. Wiele artystek łączyło karykaturę z twórczością w zakresie ilustracji oraz projektowania graficznego okładek i plakatów. Współczesne rysowniczki kontynuują te tradycje, łącząc klasyczne techniki z nowymi mediami oraz różne dziedziny twórczości, a swoje prace coraz częściej prezentują w Internecie, korzystając z mediów społecznościowych i platform artystycznych.
Pomimo niewątpliwej obecności w świecie sztuki i mediów, twórczość karykaturzystek jest notorycznie marginalizowana. Celem konferencji jest refleksja nad działalnością kobiet tworzących karykatury i satyrę rysunkową od czasów najdawniejszych po współczesność: przywrócenie głosu artystkom, badanie ich strategii artystycznych i sposobów, w jakie wykorzystywały i wykorzystują humor, ironię i deformację obrazu do krytyki społecznych ról, władzy, patriarchatu czy stereotypów płciowych.
Język konferencji: polski
Rada naukowa konferencji:
▪︎ prof. dr hab. Agata Jakubowska, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego
▪︎ dr hab. Iwona Luba prof. UW, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego
▪︎ dr hab. Dobrochna Kałwa, Wydział Historii Uniwersytetu Warszawskiego
▪︎ dr Piotr Kułak, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego
▪︎ dr Agnieszka Morawińska
▪︎ dr Katarzyna Murawska-Muthesius, Birkbeck, University of London
▪︎ dr Paweł Płoski, Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie
▪︎ dr Karolina Prymlewicz, Muzeum Narodowe w Warszawie
Komitet organizacyjny:
▪︎ dr Piotr Kułak, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego
▪︎ Agnieszka Goluch, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego
▪︎ Maria Muszkowska, Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie
▪︎ Paulina Pilcicka, Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie
/Materiał prasowy ogranizatora./
