Dwie najmłodsze artystki, które brały udział w projekcie Jagi Hupało „Kamień Papier Nożyce” prezentowanym na:
Pasmo Sztuki – Festiwal Góry Literatury Olgi Tokarczuk
Ines Peryt – performance baletowy
i
Hanna Matera
THE FOREST STOOD THERE GREEN NEXT TO THE RUINS / LAS STAŁ TAM ZIELONY OBOK RUIN
Projekt ten jest owocem wieloletnich rozmyślań i poszukiwań dotyczących mojego pochodzenia. Jego korzenie sięgają daleko w przeszłość – do czasów zanim w pełni uświadomiłam sobie złożoność historii i tożsamości regionu, z którego pochodzę. Dorastając na terenach Dolnego Śląska, przez lata nieświadomie gromadziłam fragmenty wielowątkowych historii moich przodków, przechowując i łącząc je w pamięci niczym słoje wzrostu drzewa. Niniejszy projekt scala te fragmenty, dając im wyraz w postaci publikacji oraz instalacji artystycznej. Praca nad nimi pozwoliła mi uświadomić sobie skalę i złożoność tematów, które wyłaniają się z tego, co początkowo mogłoby wydawać się prostą opowieścią o przeszłości.
Prezentowana publikacja odnosi się do przesiedleń przeprowadzonych na terenie Miedzygórza, które, mimo swoich niewielkich rozmiarów, stanowi doskonały przykład pozwalający ukazać wycinek tego jak przebiegało wysiedlenie ludzkości w powojennej Polsce oraz wszystkich konsekwencji, jakie one za sobą pociągnęło.
Przede wszystkim jednak, publikacja ta oddaje hołd głównemu świadkowi zdarzeń – temu, który widział i osobiście doświadczył historii, pozostając milczącym aż do teraz – drzewu.
Za pośrednictwem publikacji, a w szczególności poprzez opowieści zawarte w książce, pragnę odejść od antropocentrycznej narracji, do której tak często się uciekamy oraz wydobyć historie ucieleśnione w drzewach oraz w ziemi, która je zrodziła.
Instalacja tekstylna powstała równolegle z publikacją, upamiętnia przesiedlonych mieszkańców Międzygórza. Każdy fragment tkaniny tworzący instalację zawiera odcisk struktury drzewa, który niczym zbiór linii papilarnych, oddaje hołd osobom zmuszonym do opuszczenia tego miejsca. Poszczególne elementy instalacji są ze sobą zszyte w formę przypominającą gobelin – utkany z indywidualnych historii i wspomnień, które, mimo iż nie zostały przekazane słowem, wciąż trwają w zbiorowej pamięci natury.
Dodatkowo, instalację uzupełnia wideo oparte na kolażu dźwiękowym łączącym regionalną muzykę ludową, poezie niemiecka i polska oraz nagrania dźwieków lokalnego krajobrazu. Kompozycia dźwiekowa została stworzona we współpracy z artystą i realizatorem dźwięku Miłoszem Duda.
Choć projekt zakorzeniony jest w konkretnej historii i terenie poludniowo-zachodniej Polski, porusza uniwersalne zagadnienia związane z utratą miejsca, przemianami tożsamości oraz konsekwencjami decyzji politycznych wpływających na losy społeczności. Poprzez wsłuchiwanie się w historie zapisane w krajobrazie praca proponuje refleksję nad pamięcią jako przestrzenią spotkania ponad podziałami – przypominając o znaczeniu troski, odpowiedzialności i współistnienia.
/Materiał prasowy ogranizatora./