Lech Janerka, Kaman, Kormorany. Luxus. Entropia i Lśnienie. Postacie, zespoły i miejsca, które do dziś fascynują i inspirują. Kilkadziesiąt fotografii i filmów, poza tym ziny, plakaty i ulotki. Materiały archiwalne, w tym wiele dotąd niepublikowanych. 6 marca 2026 roku o godz. 19:00 w Studio BWA Wrocław otwarta zostanie wystawa „Scena z miasta. Wrocław niezależny lat 90.” Będzie to opowieść o Wrocławiu, który żył własnym rytmem – łącząc muzykę i sztuki wizualne, stworzył psychodeliczny, eksperymentalny i niezależny krajobraz artystyczny.
Wystawa „Scena z miasta. Wrocław niezależny lat 90.” to opowieść o ludziach, ideach i miejscach współtworzących lokalną scenę artystyczną w czasach transformacji, kiedy to obok demokratycznego ustroju w Polsce formował się alternatywny obieg w sztuce. Wrocław miał wówczas swój niepowtarzalny rytm, tętniący w klubach, galeriach oraz skłotach i przenikający całą scenę niezależną. Wiódł życie alternatywnego miasta, które kształtuje własną narrację i estetykę. To jednak nie tylko spojrzenie w przeszłość, ale przede wszystkim historia o tym, jak kultura niezależna rozwija wyobraźnię, społeczność i przestrzeń miejską.
Przestrzeń eksperymentu
Wrocławska scena lat 90. była miejscem współdziałania muzyków, performerów i artystów wizualnych. Koncerty, instalacje, projekty plastyczne i wydarzenia łączyły się ze sobą, stwarzając przestrzeń eksperymentu i wymiany myśli. „To był chyba jeden z nielicznych przypadków takiej synergii między środowiskiem plastycznym i muzycznym. To, co działo się w Luxusie czy w Entropii, korespondowało z tym, co robili Kaman, Miki Mousoleum, Klaus [Mitffoch] czy Kormorany” – wspomina Wojciech Kozielski, dziennikarz i pisarz. Ta synergia miała swoje źródła jeszcze w latach 80., gdy grupa Luxus, zespół Kormorany i środowisko Galerii Entropia wypracowały otwartą formułę łączenia różnych działań artystycznych, a Antena Krzyku, niezależne wydawnictwo muzyczne, ugruntowała etos DIY [Do It Yourself], który stał się fundamentem sceny.
Przestrzeń dokumentu
W ramach wystawy przedstawione zostaną osoby, miejsca i materiały związane z wrocławską sceną niezależną lat 90.: postacie i zespoły takie, jak Lech Janerka, Kaman, Kormorany, Serpent Beat, Program, Job Karma, Musk, Hurt, Infekcja, kluby Amsterdam, Podium, Samo Życie, Rekwizytornia, galerie Entropia, Lśnienie, Awangarda i Mały Salon (BWA Wrocław), na Ostrowie, a także skłoty, m.in. ten pierwszy w mieście, przy ulicy Oławskiej. Psychodeliczną atmosferę dekady pozwolą poczuć fotografie, filmy, ziny, plakaty, ulotki, bilety, szablony i reprodukcje. Będzie można zobaczyć wiele materiałów dotąd niepublikowanych, np. kolekcję zdjęć Bartosza Wawryszuka: od niezapomnianych występów Kormoranów w sklepie mięsnym przez wystawę Luxusu „Róża Mózgów” w Awangardzie po legendarne koncerty The Ex w Wagonie i Fugazi w Kazamatach. Będzie też można obejrzeć filmy z archiwum Galerii Entropia, Mariusza Jodko i Pawła Czepułkowskiego, które dotąd nie były prezentowane publicznie w takiej skali.
Przestrzeń wspólnoty
Przybliżenie fenomenu, jakim była scena lat 90., zarówno osobom, które go doświadczyły, jak i młodszej publiczności to cel, jaki stawiają sobie kuratorzy wystawy: Paweł Piotrowicz – dziennikarz, animator kultury i autor książki „Wrocławska Niezależna Scena Muzyczna 1990–2000”, oraz Paweł Starzec – fotograf, socjolog i nauczyciel akademicki. „Kultura oddolna tworzy sieć połączeń między twórcami i odbiorcami, ekosystem wzajemnych powiązań. Buduje wspólnoty, o których trzeba pamiętać” – mówią. Zwracają też uwagę na rolę archiwów społecznych oraz osób je tworzących, ponieważ to właśnie one pozwalają nam kształtować lokalną tożsamość, dokumentują i przechowują zjawiska ważne dla kultury i sztuki.
6 marca w Studio BWA Wrocław będzie można zanurzyć się w atmosferze lat 90. Przekonać się, co z tamtych czasów zostało w nas do dziś.
Kuratorzy: Paweł Piotrowicz, Paweł Starzec
Kuratorka galerii Studio BWA Wrocław: Joanna Stembalska
Materiały archiwalne: Blazir (BDzieduszycki), Jacek Braun, Dariusz Brygier, Dariusz Bufnal, Chiro, Krzysztof Czartoryski, Paweł Czepułkowski, Andrzej Dakszewicz, Paweł Dąbrowski, Agnieszka Dobrowolska, Maciek Frett, Bożena Grzyb-Jarodzka, Krzysztof Jański, Andrzej „Futer” Jarodzki, Paweł Jarodzki, Mariusz Jodko, Krzysztof „Kaman” Kłosowicz, zespół Kormorany, Jacek Królak, Łukasz Medeksza, Marek Myszczyński, Roland Okoń, zespół Program, Michał Sapuń, zespół Serpent Beat, Stanisław Sielicki, Krzysztof Skarbek, Krzysztof Smyk, Paweł Starzec, Tomasz „Mniamos” Stępień, Artur Szczepaniak, Jacek Świątek, Łukasz Tunikowski, Bartosz Wawryszuk, Krzysztof Wilma, Rafał Witczak, Witek Zadziorko, Zbigniew Zaranek i inni
Produkcja materiałów audiowizualnych: Mateusz Korsak, Jakub Majchrzak, Michał Turowski
Identyfikacja wizualna: Martyna Wyrzykowska
W dniu otwarcia wystawy o godz. 21:00 w Klubie Szalonych (ul. Ruska 47/48a) odbędzie się koncert zespołu Kormorany.
Studio BWA Wrocław, ul. Ruska 46a/301 (III piętro)
/Materiał prasowy ogranizatora./