Wystawa prezentująca prace ponad 30 artystek i artystów, w której światło i materia funkcjonują jako narzędzia zapisu doświadczenia, pamięci i wyobraźni.
Istotnym elementem wystawy są realizacje artystek, których praktyka artystyczna przybiera formę konsekwentnej, długotrwałej pracy – widocznej m.in. w twórczości Jadwigi Maziarskiej, Teresy Żarnower czy Franciszki Themerson, gdzie gest, materia oraz struktura obrazu budują autonomiczny język, niezależny od porządków narracyjnych.
Inspiracją dla wystawy „ŚWIATŁO. Praktyki odporności” jest obraz „Człowiek i światło” z 1956 roku autorstwa Jerzego Tchórzewskiego, powstały niedługo po II wojnie światowej, w okresie tzw. „odwilży”. Dzieło to nabiera wymiaru metafory odrodzenia – zarówno artystycznego, jak i egzystencjalnego.
Obraz przywodzi na myśl przedstawienie teatralne, którego narratorem jest światło, umożliwiające wgląd w życie artysty – zarówno w jego wymiar zewnętrzny, jak i wewnętrzny. Kompozycja dzieli się na dwie strefy: odnoszącą się do doświadczenia życia w jego uniwersalnym i jednostkowym wymiarze oraz sferę wyobrażeń, wspomnień i podświadomości. Czerń wyznacza granice poznania i lęku wobec skończoności ludzkiej egzystencji, światło natomiast staje się warunkiem poznania i życia.
Eksplodująca gwiazda obecna w kompozycji staje się znakiem nadziei oraz nowej energii twórczej. Jak pisał Mieczysław Porębski, światło stworzone przez Tchórzewskiego nie oświetla realnych przedmiotów i nie podporządkowuje się prawom natury – pulsuje na obrzeżach form, stając się wykładnikiem napięcia.
Wystawa rozwija tę perspektywę, traktując światło jako narzędzie budowania odporności – rozumianej jako zdolność adaptacji, przetwarzania pamięci oraz odnajdywania sensu w zmiennych i niepewnych warunkach. Prezentowane prace eksplorują obecność światła w obrazie nie tylko jako elementu kompozycji, tonu i charakteru, ale także jako symbolu nadziei, wytrwałości i przemiany.
Wystawa otwarta codziennie w godz. 10:00–18:00, w środy w godz. 10:00–20:00
Źródło: Fundacja Rodziny Staraków / Spectra Art Space
Fot. Maciej Jędrzejewski
/Materiał prasowy ogranizatora./
